الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
259
تفسير تطبيقى (فارسى)
أبي بكر ، فأمّا النبيّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فكانت السكينة عليه قبل ذلك » ؛ « 1 » سعيد بن جبير از ابن عباس نقل مىكند كه : سكينه بر ابو بكر نازل شد ، چرا كه پيامبر قبل از آن از سكينه و آرامش برخوردار بود . فخر رازى بر بازگشت ضمير در آيه به ابو بكر پافشارى كرده بيش از سه دليل بر نادرستى احتمال اوّل ارائه مىكند ، « 2 » كه بحث آن - با عنايت الهى - به صورت مستقل طرح خواهد شد . آلوسى در اين باره مىگويد : بنا بر هر دو احتمال ، فضيلت ابو بكر ثابت مىشود ، چه اگر ضمير به پيامبر هم بازگردد بيانگر كمال اتّحاد و پيوستگى ابو بكر با پيامبر خواهد بود ، چرا كه در جايى كه ابو بكر مضطرب و محزون است سكينه بر پيامبر نازل مىشود و اين نشانگر آن است كه اين دو همچون يك روح در دو قالب هستند . « 3 » 2 . استناد به روايات و شواهد تاريخى در انديشه اهل سنت رخدادهاى تاريخى پيرامون آيه نيز شاهد و مؤيّد صدق مدعاى آنان است ، مهمترين نقاطى كه اهل سنت در اين باره به ميان نهادهاند عبارتند از : الف ) انتخاب ابو بكر براى همراهى : به تصريح سيرهنگاران ، زمانى كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم تصميم به هجرت گرفت ، خود ، به در خانه ابو بكر آمده او را به همراهى خويش در اين راه دعوت كرد . اين جريان بيانگر آن است كه ابو بكر جزو مؤمنان راستين و صادق بود ، چون اگر جز اين مىبود ، پيامبر او را براى اين سفر الهى و پرخطر انتخاب نمىكرد ؛ اين انتخاب براى ابو بكر موجب برجستگى و امتياز ويژهاى است و هيچيك از اصحاب پيامبر از اين امتياز برخوردار نيستند . فخر رازى چنين مىگويد :
--> ( 1 ) . الوسيط فى تفسير القرآن المجيد ، ج 2 ، ص 499 ( 2 ) . التفسير الكبير ، ج 16 ، ص 65 ، 66 ( 3 ) . روح المعانى ، ج 6 ، ص 145